Hurmak olchowiec

Nazwa owada: Hurmak olchowiec, hurmak olszowy (Agelastica alni).

Systematyka:

Gromada:            owady (Insecta)

Podgromada:      owady uskrzydlone (Pterygota)

Rząd:                    chrząszcze (Coleoptera)

Podrząd:              chrząszcze wielożerne (Polyphaga)

Rodzina:              stonkowate (Chrysomelidae)

Podrodzina:        Galerucinae

Plemię:                 Sermylini     

Rodzaj:                 Agelastica  

Gatunek:             hurmak olchowiec, hurmak olszowy (Agelastica alni)

Rozmiar ciała: Długość ciała dorosłego chrząszcza waha się w granicach 6-8 mm.

Wygląd, dymorfizm płciowy:  Kształt ciała jajowaty, z wierzchu błyszczące, drobno punktowane, metalicznie niebieskie lub granatowe, rzadziej zielone lub fioletowe. Koloru czarnego są jedynie czułki, golenie i stopy. Czoło ma wyraźny dołek za guzkami czołowymi. Przedplecze posiada gładką, pozbawioną nierówności powierzchnię. Pokrywy są zauważalnie rozszerzone ku tyłowi, a ich boczne brzegi widoczne są od góry na całej długości. Odwłok samicy po kopulacji jest wypełniony jajami, nabrzmiały i jaskrawo żółty.

Cykl życiowy:  Samice składają jaja (barwy żółtej) w płaskich pakietach po ok. 70 sztuk, umieszczonych na brzegach dolnej strony liści olchy. Składanie jaj trwa do połowy lipca. Samice nabrzmiewają od zapasu jaj do tego stopnia, że pokrywy nie mogą przykryć dużej części odwłoka. Łącznie samica składa w ciągu ponad miesiąca około 600-900 żółtych, owalnych jaj, potem ginie. Larwy wylegają się już po 5-12 dniach i intensywnie żerują na liściach olchy, gdzie można je spotkać od czerwca do lipca. Wyjadają miękki miąższ, zostawiając twarde żyłki. Po zniszczeniu liści mogą ogryzać korę młodych pędów. Larwy najpierw żerują w gromadzie, potem rozpraszają się. Jedynie w trakcie linienia ponownie się skupiają w małe grupki. Larwy linieją trzykrotnie. Po wylince są koloru żółtawego, ale szybko ciemnieją.

Po bokach czarnych larw biegną guzkowate gruczoły, które wydzielają nieprzyjemny zapach, mający za zadanie odstraszyć drapieżniki.  Z końcem lipca i w sierpniu wyrośnięte larwy schodzą (bądź spadają z liści) na ziemię, gdzie pod powierzchnią ziemi przepoczwarczają się. Po tygodniu wychodzą dorosłe chrząszcze. Żerują na liściach olchy aż do nadejścia mrozów. W cyklu rozwojowym występuje jedno pokolenie w roku. Ślady żerowania dorosłych są inne niż ślady żerowania larw – dorosłe hurmaki wygryzają w liściach nieregularne otwory. Zimują schowane w ściółce lub glebie, wychodzą wczesną wiosną (na przełomie kwietnia i maja). Pełen cykl życiowy trwa rok.

Środowisko: Pospolity w całej Polsce. W środowisku naturalnym spotkać je można na wilgotnych stanowiskach z olchami, w tym lasy łęgowe, olsy, czy zadrzewienia przybrzeżne.

Występowanie: Gatunek występujący w Europie i umiarkowanej strefie Azji; zawleczony do Ameryki Północnej.

Pokarm: Hurmak to szkodnik, który powoduje obniżenie przyrostów, zwłaszcza w szkółkach olch. Może on zniszczyć 30% ulistnienia w uprawach i doprowadzić do śmierci młodych pędów. Zdarza się, że pojawia się masowo i jest bardzo żarłoczny. Jego pokarmem są olchy, zwłaszcza olsza czarna (Alnus glutinosa). Rzadko spotykane są na liściach brzozy, topoli, wierzb, leszczyny, jabłoni czy czereśni. Hurmak żarłoczny jest szczególnie wiosną , kiedy to musi uzyskać energię niezbędną do odbycia godów.

Tryb życia: Spotykać je można w ciągu dnia, do późnego wieczora.

Ochrona: Nie jest to gatunek zagrożony wyginięciem. Jest to szkodnik, na którego w przypadku masowych pojawów (szczególnie wiosną) w szkółkach leśnych zalecane jest stosowanie preparatów o działaniu kontaktowym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *